Sau khi sắp xếp chính quyền hai cấp, nhiều xã, phường giờ rộng gấp hai, gấp ba trước đây. Đài truyền thanh cũ phủ không hết các thôn, tổ dân phố mới nhập về, còn hội trường thì phải phục vụ nhiều cuộc họp hơn. Bài này giúp cán bộ và đơn vị thi công nhìn toàn bộ hệ thống âm thanh phường xã để đầu tư đúng chỗ, không làm đi làm lại.
Hệ thống âm thanh phường xã gồm ba phần: truyền thanh cơ sở phát tin đến từng thôn, tổ dân phố; âm thanh hội trường, phòng họp UBND; và loa thông báo trong trụ sở. Từ 20/2/2026, truyền thanh cấp xã ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông thực hiện theo Thông tư 24/2025/TT-BVHTTDL.
Hệ thống âm thanh phường xã gồm những gì?
Nhiều nơi nghĩ “âm thanh phường xã” chỉ là mấy cụm loa trên cột điện. Thực tế, một UBND xã, phường cần ba hệ thống âm thanh khác nhau. Ba hệ thống này phục vụ ba việc riêng, nên thiết bị và cách thiết kế cũng khác nhau.
Truyền thanh cơ sở: loa phát thanh phường xã
Đây là hệ thống đưa tin của chính quyền đến người dân: chủ trương, lịch tiêm chủng, cảnh báo bão lũ, thông báo khẩn. Hệ thống gồm thiết bị phát tại đài, đường truyền và các cụm loa đặt ở thôn, tổ dân phố. Đây là phần chịu nhiều quy định nhất và cũng tốn chi phí nhất.
Âm thanh hội trường, phòng họp UBND
Hội trường dùng cho họp HĐND, tiếp xúc cử tri, hội nghị và các buổi lễ. Phòng họp nhỏ hơn thì dùng cho giao ban, họp chuyên đề. Hai không gian này cần micro hội nghị, loa trong phòng và thiết bị ghi âm để làm biên bản.
Loa thông báo trong trụ sở
Khu tiếp dân và bộ phận một cửa cần loa gọi số, loa thông báo và nhạc nền. Phần này có thể dùng chung một hệ thống âm thanh thông báo PA với chức năng chia vùng. Nếu tích hợp cả báo cháy, hệ thống còn phát được bản tin sơ tán khi có sự cố.
Quy định mới về đài truyền thanh xã từ năm 2026
Trước đây, đài truyền thanh cấp xã ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông thực hiện theo Thông tư 39/2020/TT-BTTTT. Sau khi mảng thông tin cơ sở chuyển về Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ này đã ban hành Thông tư 24/2025/TT-BVHTTDL. Thông tư mới có hiệu lực từ 20/2/2026 và thay thế Thông tư 39.
Theo Thông tư 24, hệ thống truyền thanh cấp xã gồm các thành phần chính:
- Cụm thu phát thanh ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông, đặt tại thôn, tổ dân phố.
- Thiết bị quản lý, lưu trữ thông tin và sản xuất chương trình tại đài.
- Loa truyền thanh, micro và các thiết bị, vật tư đi kèm.
- Kết nối với hệ thống thông tin nguồn của trung ương và cấp tỉnh để nhận bản tin.
Bản tin được chia theo ba mức ưu tiên. Bản tin thông thường phát theo lịch cố định. Bản tin ưu tiên phát khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Bản tin khẩn cấp phát ngay khi có tình huống khẩn cấp. Vì vậy, thiết bị mua về phải xử lý được mức khẩn cấp, ví dụ ngắt chương trình đang phát để chèn tin khẩn.
Ngày 29/9/2026, Thủ tướng ký Quyết định 1868/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển thông tin cơ sở giai đoạn 2026 – 2030. Đến năm 2030, Chiến lược đặt mục tiêu 90% hệ thống truyền thanh cấp xã được quản lý tập trung và 90% thôn, tổ dân phố có cụm thu phát thanh ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông. Nghĩa là hệ thống lắp bây giờ cần kết nối được với nền tảng của tỉnh, không nên làm kiểu đóng kín một mình.
Lưu ý: yêu cầu kỹ thuật chi tiết của phần cứng và phần mềm nằm trong các phụ lục của Thông tư 24/2025/TT-BVHTTDL. Trước khi lập dự toán, nên đối chiếu bản đầy đủ và hướng dẫn riêng của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh mình.
So sánh 3 công nghệ truyền thanh: có dây, FM và IP
Hiện nay nhiều xã vẫn dùng song song đài có dây cũ, đài FM không dây và cụm loa truyền thanh IP mới lắp. Bảng dưới giúp bạn biết nên giữ phần nào, thay phần nào.
| Tiêu chí | Truyền thanh có dây | Truyền thanh FM không dây | Truyền thanh IP (CNTT – viễn thông) |
|---|---|---|---|
| Đường truyền | Kéo dây loa từ đài đến từng cụm | Sóng FM từ máy phát tại đài | Mạng Internet, 3G/4G hoặc cáp quang |
| Phạm vi phủ | Bị giới hạn bởi chiều dài dây | Theo công suất máy phát và địa hình | Không giới hạn, nơi nào có mạng là phát được |
| Điều khiển từng cụm loa | Gần như không có | Hạn chế | Bật, tắt, chỉnh lịch phát từng cụm qua phần mềm |
| Kết nối hệ thống thông tin nguồn tỉnh | Không | Không | Có, đây là mô hình quy định hiện hành hướng tới |
| Bảo trì | Dây hay đứt, chập khi mưa bão | Dễ nhiễu, phải quản lý tần số | Có báo lỗi từ xa, dễ biết cụm nào hỏng |
| Hướng xử lý | Chuyển đổi dần khi xuống cấp | Nhiều tỉnh đã có kế hoạch thay thế | Ưu tiên khi lắp mới hoặc mở rộng |
Không cần bỏ hết hệ thống cũ ngay một lần. Cách hợp lý là lắp cụm IP cho các thôn mới nhập về hoặc nơi dây cũ hỏng nhiều, rồi thay dần phần còn lại. Bạn có thể xem cách hệ thống mạng hoạt động ở trang hệ thống âm thanh mạng IP và bài âm thanh IP đa điểm.
Cách tính cụm loa truyền thanh cho phường xã sau sáp nhập
Lỗi hay gặp nhất là chỉ mua loa to hơn, ampli khỏe hơn. Người ở gần thì kêu ồn, người ở xa vẫn không nghe rõ. Muốn tính đúng cụm loa truyền thanh, cần hiểu ba nguyên tắc dưới đây.
Xa gấp đôi, tiếng nhỏ đi 6 dB
Ngoài trời, âm thanh tuân theo luật nghịch đảo bình phương. Cứ mỗi lần khoảng cách tăng gấp đôi, mức âm giảm khoảng 6 dB. Ví dụ theo lý thuyết, một loa nén cho 110 dB ở 1 m thì ra đến 128 m chỉ còn khoảng 68 dB. Trong khi đó, tiếng ồn nền ngoài trời thường đã ở mức 55 – 60 dB.
Tăng công suất ampli cũng không giúp nhiều như nhiều người nghĩ. Muốn tăng 3 dB thì phải gấp đôi công suất. Muốn bù 6 dB mất đi khi khoảng cách gấp đôi thì phải gấp bốn công suất. Vì vậy, thêm điểm loa gần dân thường hiệu quả hơn dồn một cụm thật to ở trung tâm.
Nghe to chưa đủ, phải nghe rõ
Với loa thông báo, điều quan trọng là người dân nghe rõ từng chữ. Ngành âm thanh đo độ rõ lời bằng chỉ số STI, thang từ 0 đến 1. Mức tối thiểu thường được khuyến nghị là 0,5. Đẩy công suất quá mức dễ làm méo tiếng, nghe to nhưng không rõ.
Ngoài trời còn có gió, độ ẩm, nhà cao tầng và cây xanh. Khi khảo sát vào mùa cây trụi lá thì có thể kết quả khác hẳn lúc cây đầy lá. Ở khu phố đông nhà, tiếng vọng giữa các dãy nhà cũng làm lời đọc bị nhòe.
Chia vùng phát theo thôn, tổ dân phố
Sau sáp nhập, một xã có thể có vài chục thôn, tổ dân phố. Nên chia vùng phát theo từng thôn để phát tin riêng, ví dụ lịch cắt điện chỉ cho khu bị ảnh hưởng. Hệ thống IP làm việc này dễ, vì mỗi cụm loa là một điểm điều khiển riêng. Các dòng loa nén chống nước, chống bụi là lựa chọn phổ biến cho cụm ngoài trời.
Âm thanh phòng họp UBND xã: họp không hú, có biên bản rõ
Ở hội trường và phòng họp chính quyền, than phiền nhiều nhất là đại biểu ngồi hai đầu bàn không nghe rõ nhau. Khi đó người vận hành thường tăng âm lượng, dẫn tới hú rít và méo tiếng. Đại biểu thì phải nói to hơn, khiến cuộc họp căng thẳng.
Cách làm hiệu quả là dùng hệ thống hội thảo, mỗi đại biểu có một micro bàn kèm loa nhỏ tích hợp. Âm thanh phát ra ngay sát người nghe, nên không cần mở lớn. Nhờ vậy, nguy cơ hú giảm hẳn. Loa hội trường khi đó chủ yếu phục vụ khu vực khách mời và người dân dự họp.
Chức năng bấm để nói và đăng ký phát biểu giữ cho micro chỉ mở khi có người nói. Tiếng ho, tiếng lật giấy hay nói chuyện riêng sẽ ít lọt vào bản ghi âm. Điều này rất quan trọng, vì bản ghi thường được dùng để hoàn thiện biên bản họp.
Với hội trường lớn, nên tính thêm một bộ micro không dây cho người dân phát biểu khi tiếp xúc cử tri. Bạn có thể tham khảo giải pháp âm thanh phòng họp UBND xã, phường, các hệ thống hội thảo Prowave như SXA-680 và HT-9000, cùng bài hướng dẫn chọn loa hội trường.
7 lỗi thường gặp khi đầu tư hệ thống âm thanh phường xã
| Lỗi thường gặp | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Chỉ tăng công suất loa thay vì thêm điểm loa | Gần thì ồn, xa vẫn không nghe rõ | Rải cụm loa gần khu dân cư, tính theo khoảng cách thực tế |
| Mua cụm thu phát không kết nối được nền tảng của tỉnh | Phải thay lại khi tỉnh quản lý tập trung | Kiểm tra khả năng kết nối hệ thống thông tin nguồn trước khi mua |
| Không có chế độ ưu tiên bản tin khẩn | Tin bão lũ phải chờ chương trình đang phát | Chọn thiết bị tự ngắt chương trình để chèn tin khẩn |
| Khảo sát vội, bỏ qua thôn mới sáp nhập | Có vùng trắng loa, người dân phản ánh | Khảo sát theo bản đồ địa giới mới, đi thực địa từng thôn |
| Hướng loa thẳng vào nhà dân sát cột | Bị phản ánh ồn, mất thiện cảm | Điều chỉnh góc loa, giảm mức phát ở cụm gần nhà |
| Hội trường dùng micro cổ ngỗng rời, loa trần mở lớn | Hú rít, đại biểu không nghe rõ nhau | Dùng hệ thống hội thảo có loa tại từng bàn |
| Không có nguồn dự phòng cho cụm loa | Mất điện khi bão thì cũng mất loa | Tính nguồn dự phòng cho đài và các cụm quan trọng |
Triển khai hệ thống âm thanh phường xã theo 4 bước
- Rà soát hiện trạng: thống kê cụm loa đang chạy, cụm hỏng, thôn chưa có loa và thiết bị hội trường hiện có.
- Khảo sát thực địa: đo tiếng ồn nền, xác định vị trí cột, nguồn điện và đường truyền mạng cho từng cụm.
- Thiết kế và dự toán: chia vùng phát, tính số cụm loa, chọn hệ thống hội thảo theo số đại biểu, đối chiếu yêu cầu của Thông tư 24/2025.
- Lắp đặt, chạy thử và bàn giao: thử phát tin thường và tin khẩn, đo độ rõ lời tại các điểm xa nhất, hướng dẫn cán bộ vận hành.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư nào quy định đài truyền thanh xã hiện nay?
Từ 20/2/2026, hệ thống truyền thanh cấp xã ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông thực hiện theo Thông tư 24/2025/TT-BVHTTDL. Thông tư này thay thế Thông tư 39/2020/TT-BTTTT.
Có bắt buộc bỏ đài truyền thanh có dây cũ không?
Các văn bản hiện hành hướng tới việc thay dần hệ thống hữu tuyến bằng truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông. Phần còn tốt có thể dùng tiếp trong lúc chuyển đổi theo lộ trình của tỉnh.
Một cụm loa truyền thanh phủ được bao xa?
Tùy công suất, độ nhạy loa, địa hình và tiếng ồn nền, nên không có một con số chung. Cách đúng là khảo sát thực tế rồi bố trí cụm loa gần khu dân cư thay vì dồn về một điểm.
Hội trường UBND nên dùng micro không dây hay có dây?
Ghế đại biểu cố định nên dùng hệ thống hội thảo có dây cho ổn định và dễ ghi biên bản. Micro không dây phù hợp cho người dẫn chương trình và người dân phát biểu. Xem thêm so sánh micro hội thảo có dây và không dây.
Truyền thanh IP có cần Internet tốc độ cao không?
Thông thường, mỗi cụm chỉ cần kết nối ổn định qua cáp, Wi-Fi hoặc 3G/4G là đủ để nhận bản tin âm thanh. Độ ổn định của kết nối quan trọng hơn tốc độ.
Tư vấn hệ thống âm thanh phường xã tại Prowave
Prowave đồng hành cùng UBND xã, phường và các đơn vị thi công trong việc rà soát, thiết kế lại hệ thống âm thanh sau sáp nhập: từ cụm loa truyền thanh cho thôn mới nhập về, đến phòng họp hết hú và loa thông báo tại bộ phận một cửa. Phương án được lập theo hiện trạng thực tế, đầu tư theo lộ trình để không phải làm đi làm lại.
- Khảo sát thực địa từng thôn, tổ dân phố, xác định vùng trắng loa và vị trí đặt cụm loa nén thông báo phường xã.
- Tư vấn hệ thống hội thảo cho hội trường, phòng họp UBND theo số đại biểu, như dòng Prowave HT-9600 kèm micro không dây cho tiếp xúc cử tri.
- Thiết kế âm thanh thông báo chia vùng cho trụ sở, có thể liên động báo cháy.
- Lắp đặt, chạy thử phát tin thường và tin khẩn, đo độ rõ lời tại các điểm xa nhất.
- Hướng dẫn cán bộ vận hành và báo giá theo từng hạng mục để dễ lập dự toán.
Liên hệ Prowave
Website: vapa.org.vn
Hotline: 0946.496.278
Gọi ngay để được tư vấn và báo giá hệ thống âm thanh phường xã cho công trình của bạn.
