Vì sao phòng họp bị hú và cách khắc phục?

Đang giữa buổi họp quan trọng, chủ tọa vừa cầm micro lên thì một tiếng rít chói tai vang khắp phòng. Mọi người nhăn mặt, người phụ trách kỹ thuật vội vặn nhỏ âm lượng, và cuộc họp bị gián đoạn. Tình trạng phòng họp bị hú không chỉ gây khó chịu mà còn làm giảm sự chuyên nghiệp của cơ quan, doanh nghiệp. Tin tốt là phần lớn các trường hợp đều có nguyên nhân rõ ràng và có thể xử lý dứt điểm nếu hiểu đúng bản chất vấn đề.

Hiện tượng hú trong phòng họp là gì?

Tiếng hú, hay còn gọi là hồi tiếp âm thanh (feedback), xảy ra khi âm thanh phát ra từ loa quay ngược trở lại micro, được khuếch đại thêm một lần nữa rồi lại phát ra loa. Vòng lặp này diễn ra liên tục trong tích tắc, mỗi vòng âm thanh lại to hơn, cho đến khi một tần số nào đó vượt ngưỡng và biến thành tiếng rít kéo dài.

Cần phân biệt tiếng hú với tiếng ù hay tiếng rè. Tiếng ù thường trầm, đều và xuất hiện ngay cả khi không ai nói, nguyên nhân chủ yếu do dây tín hiệu, nối đất hoặc nhiễu điện. Còn tiếng hú là âm cao hoặc trung, chỉ bùng lên khi micro đang mở và âm lượng đủ lớn. Xác định đúng loại âm thanh lạ sẽ giúp bạn khoanh vùng nguyên nhân nhanh hơn.

Những nguyên nhân khiến phòng họp bị hú

Vị trí loa và micro bố trí chưa hợp lý

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi loa được đặt phía sau người nói, hướng thẳng vào khu vực bàn đại biểu, hoặc loa âm trần lắp ngay phía trên micro, âm thanh từ loa sẽ đi vào micro với cường độ lớn. Chỉ cần tăng âm lượng một chút là vòng hồi tiếp hình thành. Nhiều phòng họp được lắp đặt theo tiêu chí thẩm mỹ, đặt loa cho gọn mà bỏ qua nguyên tắc hướng loa, dẫn đến tình trạng hú kéo dài suốt quá trình sử dụng.

Mức khuếch đại quá cao

Để người ngồi cuối phòng nghe rõ, người vận hành thường có xu hướng đẩy gain micro và âm lượng tổng lên mức tối đa. Khi độ nhạy đầu vào quá lớn, micro thu cả âm thanh từ loa và tiếng dội trong phòng, khiến hệ thống vượt qua ngưỡng ổn định rất nhanh. Cấu trúc tín hiệu không được cân chỉnh từ đầu là lý do khiến nhiều hệ thống tốt vẫn bị hú.

Quá nhiều micro mở cùng lúc

Trong phòng họp có nhiều đại biểu, mỗi micro đang mở đều là một “cửa” để âm thanh từ loa lọt vào. Khi năm, bảy micro cùng bật, tổng độ khuếch đại của hệ thống tăng lên đáng kể, dù từng micro đều được chỉnh ở mức vừa phải. Đây là lý do một phòng họp nhỏ dùng vài micro không sao, nhưng khi họp đông người thì liên tục bị hú.

Phòng có nhiều bề mặt phản xạ âm

Tường kính, sàn gạch, trần thạch cao phẳng và bàn gỗ bóng đều phản xạ âm thanh rất mạnh. Âm thanh dội qua lại nhiều lần trong phòng, quay về micro từ nhiều hướng khác nhau, làm tăng nguy cơ hồi tiếp. Phòng họp càng trống, càng ít vật liệu mềm thì càng dễ bị hú và tiếng nói càng thiếu rõ ràng.

Micro không phù hợp hoặc sử dụng sai cách

Micro đa hướng thu âm đều từ mọi phía nên rất dễ bắt tiếng từ loa. Ngay cả micro cổ ngỗng định hướng cũng sẽ bị hú nếu người nói đứng quá xa, quay đầu micro về phía loa, hoặc dùng tay che đầu micro. Micro kém chất lượng, đáp tuyến tần số không đều cũng thường có một vài tần số “nhạy cảm” dễ bùng lên hơn.

Chưa cân chỉnh EQ theo đặc tính phòng

Mỗi căn phòng có những tần số cộng hưởng riêng, phụ thuộc vào kích thước và vật liệu. Nếu hệ thống không được cân chỉnh EQ, chính những tần số này sẽ là điểm hú đầu tiên khi tăng âm lượng. Nhiều hệ thống lắp đặt xong chỉ được thử nhanh rồi bàn giao, bỏ qua bước cân chỉnh theo không gian thực tế.

Cách khắc phục phòng họp bị hú hiệu quả

Xử lý nhanh khi tiếng hú xảy ra giữa cuộc họp

Khi tiếng hú bất ngờ vang lên, việc đầu tiên là hạ âm lượng tổng hoặc gain của micro đang hú xuống ngay lập tức. Sau đó, nhắc đại biểu tắt các micro không sử dụng, lùi micro ra xa loa và nói gần micro hơn thay vì để người vận hành tăng âm lượng. Những thao tác này giúp cuộc họp tiếp tục được ngay, nhưng chỉ là giải pháp tạm thời. Để hết hú lâu dài, cần xử lý từ gốc.

Bố trí lại loa và micro đúng nguyên tắc

Loa nên đặt phía trước hoặc hai bên khu vực người nói, hướng về phía người nghe và tránh chiếu thẳng vào micro. Với loa âm trần, nên phân bổ để khu vực ngay phía trên bàn chủ tọa không có loa hoặc giảm công suất loa ở vùng đó. Chỉ riêng việc điều chỉnh vị trí loa đã có thể giúp tăng đáng kể mức âm lượng sử dụng được trước khi xảy ra hú.

Thiết lập lại cấu trúc gain

Nguyên tắc là để gain micro vừa đủ, người nói ở khoảng cách 10 đến 20 cm tạo ra tín hiệu rõ ràng mà không bị méo, sau đó mới tăng âm lượng tổng ở mức vừa nghe. Thay vì đẩy gain để bù cho người nói xa micro, hãy hướng dẫn đại biểu nói đúng khoảng cách. Hệ thống có dư địa khuếch đại càng lớn thì càng ổn định.

Dùng micro định hướng phù hợp

Micro cổ ngỗng có búp hướng cardioid hoặc supercardioid chỉ thu âm tốt ở phía trước và hạn chế thu từ phía sau, hai bên. Đây là lựa chọn gần như bắt buộc cho phòng họp. Khi đầu tư, nên chọn micro từ các thương hiệu chuyên dụng cho hội thảo, có đáp tuyến tần số ổn định và thiết kế đầu thu tối ưu cho giọng nói.

Cân chỉnh EQ và dùng bộ chống hú

Kỹ thuật viên có thể tăng dần âm lượng để tìm các tần số bắt đầu hú, rồi cắt giảm chúng bằng bộ EQ. Tuy nhiên, cách thủ công này tốn thời gian và không tự thích ứng khi vị trí người nói thay đổi. Giải pháp hiệu quả hơn là sử dụng bộ chống hú chuyên dụng. Thiết bị này tự động phát hiện tần số đang có dấu hiệu hồi tiếp và triệt tiêu nó chỉ trong vài phần nghìn giây, trong khi giữ nguyên chất lượng giọng nói. Các dòng xử lý chống hú như Prowave HT-2600 được thiết kế riêng cho phòng họp, hội trường, giúp người vận hành không còn phải canh chỉnh liên tục trong suốt buổi họp.

Nâng cấp lên hệ thống hội thảo chuyên dụng

Với phòng họp có nhiều đại biểu, giải pháp căn cơ là sử dụng hệ thống âm thanh hội thảo chuyên dụng thay vì ghép micro rời với mixer và loa thông thường. Bộ trung tâm hội thảo cho phép giới hạn số micro mở cùng lúc, thiết lập chế độ chủ tọa ưu tiên, và nhiều dòng còn tích hợp sẵn chức năng chống hú. Nhờ vậy, dù phòng họp có hàng chục đại biểu, hệ thống vẫn ổn định và mọi người đều được nghe rõ.

Cải thiện âm học cho phòng họp

Không cần thi công phức tạp, chỉ cần bổ sung rèm vải dày cho mảng kính, trải thảm, bố trí một số tấm tiêu âm trên tường đối diện hoặc phía sau phòng đã giúp giảm đáng kể âm dội. Phòng bớt vang thì micro thu ít tạp âm hơn, nguy cơ hú giảm và giọng nói cũng rõ ràng, tự nhiên hơn.

Kiểm tra, bảo trì định kỳ

Dây tín hiệu lỏng, jack cắm oxy hóa hay micro xuống cấp đều có thể làm hệ thống vận hành thiếu ổn định. Việc kiểm tra định kỳ, thử âm trước mỗi cuộc họp quan trọng và giữ nguyên các thông số đã được cân chỉnh sẽ giúp hạn chế tối đa sự cố phát sinh.

Phòng ngừa từ khâu thiết kế hệ thống

Cách tốt nhất để phòng họp không bị hú là tính toán đúng ngay từ đầu. Một hệ thống âm thanh phòng họp được thiết kế bài bản sẽ xét đến diện tích, số lượng đại biểu, vật liệu hoàn thiện, từ đó chọn loại loa, vị trí lắp, số lượng micro và thiết bị xử lý phù hợp. Chi phí khắc phục sau khi lắp đặt sai thường cao hơn nhiều so với việc đầu tư đúng từ đầu, chưa kể những buổi họp bị gián đoạn trong thời gian chờ sửa chữa.

Kết luận

Phòng họp bị hú hầu hết xuất phát từ vòng hồi tiếp giữa loa và micro, được đẩy lên bởi vị trí lắp đặt chưa hợp lý, mức khuếch đại quá cao, nhiều micro mở cùng lúc và đặc tính âm học của phòng. Kết hợp giữa bố trí thiết bị đúng nguyên tắc, cân chỉnh gain, sử dụng micro định hướng, bộ chống hú và hệ thống hội thảo chuyên dụng sẽ giúp bạn loại bỏ tiếng hú một cách triệt để, mang lại những cuộc họp rõ ràng và chuyên nghiệp.

Nếu phòng họp của bạn đang gặp tình trạng hú rít hoặc bạn cần tư vấn thiết kế hệ thống âm thanh hội thảo mới, hãy liên hệ Thế Giới Âm Thanh Số qua website vapa.org.vn hoặc hotline 0946.496.278. Đội ngũ kỹ thuật sẽ khảo sát thực tế, đề xuất giải pháp phù hợp với không gian và ngân sách của bạn.