Truyền thanh thông minh cấp xã: Quy định mới giải quyết vấn đề gì?
Nhiều người từng gặp cảnh loa phường rè, tiếng lúc to lúc nhỏ, ở xa thì nghe không rõ, có thông báo khẩn thì phải chờ cán bộ ra tận phòng máy mới phát được. Để khắc phục, Nhà nước vừa ban hành hai văn bản về truyền thanh thông minh cấp xã. Văn bản thứ nhất là Thông tư 24/2025/TT-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, có hiệu lực từ ngày 20/02/2026. Văn bản thứ hai là Quyết định 1868/QĐ-TTg ngày 29/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Nói ngắn gọn, mục tiêu chung là đưa loa truyền thanh lên mạng Internet, để thông tin từ chính quyền đến người dân nhanh hơn, rõ hơn và phủ rộng hơn.
Truyền thanh thông minh cấp xã là gì?
Đài truyền thanh xã kiểu cũ truyền tiếng qua dây dẫn hoặc sóng FM. Dây dễ đứt, sóng dễ nhiễu, và mỗi xã vận hành riêng lẻ. Truyền thanh thông minh dùng mạng viễn thông và Internet để đưa âm thanh đến từng cụm loa ở thôn, tổ dân phố. Cán bộ có thể phát bản tin từ máy tính hoặc điện thoại. Tỉnh và trung ương cũng có thể gửi bản tin thẳng xuống xã để phát.
Thông tư 24/2025: Quy định một hệ thống gồm những gì
Thông tư 24 giống như một “danh sách chuẩn” cho hệ thống truyền thanh thông minh cấp xã. Văn bản này giải quyết ba vấn đề.
Vấn đề thứ nhất là mỗi nơi đầu tư một kiểu, thiết bị không đồng bộ. Thông tư quy định rõ một hệ thống gồm những phần chính: cụm thu phát thanh đặt ở thôn, thiết bị quản lý và làm chương trình ở phòng máy, loa truyền thanh, micro và vật tư đi kèm. Thiết bị phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật chung, nên xã nào đầu tư cũng theo cùng một chuẩn.
Vấn đề thứ hai là thông tin khẩn đến chậm. Thông tư chia bản tin làm ba loại. Bản tin thường phát theo lịch. Bản tin ưu tiên phát khi cấp có thẩm quyền yêu cầu. Bản tin khẩn cấp phải phát ngay, ví dụ khi có bão lũ hay cháy nổ. Nhờ phân loại này, tin quan trọng không bị chen lẫn hay chậm trễ.
Vấn đề thứ ba là thông tin từ trên xuống bị sai lệch qua nhiều khâu. Bản tin từ trung ương và tỉnh được gửi thẳng đến hệ thống của xã. Nội dung đến người dân thống nhất, đúng như bản gốc.
Quyết định 1868/QĐ-TTg: Đặt mục tiêu phải đạt đến đâu
Nếu Thông tư 24 trả lời câu hỏi “hệ thống gồm những gì”, thì Quyết định 1868 trả lời câu hỏi “phải làm đến mức nào”. Đây là Chiến lược phát triển lĩnh vực thông tin cơ sở giai đoạn 2026 – 2030, định hướng đến năm 2045.
Mục tiêu dễ nhớ nhất là đến năm 2030, 90% thôn, tổ dân phố có cụm loa truyền thanh thông minh, và ít nhất 80% hộ gia đình trong thôn nghe được. Đến năm 2045, con số này là 100% thôn và 100% hộ. Quyết định cũng yêu cầu gắn truyền thanh xã với hệ thống cảnh báo thiên tai, hỏa hoạn và dịch bệnh. Mục tiêu là khi có tình huống khẩn cấp, cảnh báo đến tai người dân sớm nhất.
Một điểm đáng chú ý là chuyện an toàn. Loa nối mạng thì có nguy cơ bị kẻ xấu chiếm quyền phát nội dung sai lệch. Quyết định giao Bộ Công an chủ trì phòng chống tình trạng này. Vì vậy, bảo mật là yêu cầu bắt buộc của hệ thống, không phải tính năng cộng thêm.
Người dân và chính quyền xã được gì?
Với người dân, lợi ích dễ thấy nhất là nghe rõ hơn, ít rè hơn. Thông báo về lịch tiêm chủng, họp dân hay cảnh báo mưa bão đến kịp lúc, kể cả ở xóm xa trung tâm.
Với chính quyền xã, công việc nhẹ hơn. Cán bộ phát tin không cần ngồi tại phòng máy, có thể hẹn giờ phát hoặc phát ngay khi cần. Cấp trên theo dõi được loa nào đang hoạt động, loa nào hỏng để sửa kịp thời.
Với nhà thầu, quy định rõ ràng giúp việc tư vấn và lắp đặt có chuẩn để làm theo. Chỉ tiêu 80% hộ nghe được cũng cho thấy việc đặt loa ở đâu và chọn loa nào quan trọng không kém việc lắp bao nhiêu cụm.
Loa, ampli và micro quyết định người dân có nghe rõ hay không
Hệ thống có hiện đại đến đâu thì âm thanh vẫn phải đi qua loa, ampli và micro mới đến tai người nghe. Đây cũng là những thiết bị có tên trong danh sách thành phần của Thông tư 24.
Prowave đồng hành cùng các xã, phường ở những khâu quyết định chất lượng âm thanh. Ở khu dân cư, loa nén và loa ngoài trời của FTD vang xa và chịu được nắng mưa, phù hợp để lắp tại cụm loa thôn, sân trụ sở hay khu chợ. Các dòng ampli FTD và TOA, trong đó có tăng âm chia 6 vùng TOA VM-3360E, giúp chia công suất hợp lý cho từng khu vực, để chỗ đông người hay xóm xa đều nghe đủ lớn. Tại phòng máy đài xã, micro thông báo TOA kết hợp bàn mixer Prowave giúp buổi phát trực tiếp rõ tiếng, ít tạp âm.
Với trụ sở UBND, trường học hay trạm y tế xã, hệ thống âm thanh thông báo qua mạng IP của FTD và TOA cho phép phát thông báo theo từng khu vực từ một chỗ điều khiển. Khi xã đầu tư đồng bộ cả hội trường, các hệ thống hội thảo của Prowave, Bosch và TOA đáp ứng tốt việc họp, tiếp dân và họp trực tuyến. Đội ngũ kỹ thuật Prowave hỗ trợ khảo sát thực tế và tính vùng phủ loa, giúp xã chọn cấu hình vừa với địa bàn và ngân sách.
Kết luận
Hai văn bản mới về truyền thanh thông minh cấp xã giải quyết những vấn đề quen thuộc của loa phường: tiếng rè, phủ không đều, tin khẩn đến chậm và mỗi nơi làm một kiểu. Thông tư 24/2025 đặt ra chuẩn chung cho hệ thống. Quyết định 1868/QĐ-TTg đặt mục tiêu 90% thôn có loa thông minh và ít nhất 80% hộ nghe được vào năm 2030. Với các xã, phường, đây là lúc phù hợp để rà soát hệ thống hiện có và lên kế hoạch nâng cấp, để thông tin đến với người dân nhanh, rõ và đầy đủ hơn.
