Vương Khánh Hồng: Từ một chiến sĩ đến người nghệ sĩ

30/04/2018, 23:56 | Tác giả tác phẩm

Vương Khánh Hồng chào đời vào năm 1943 trên đất Thái Lan, trong gia đình một nhà cách mạng người Việt hoạt động ở nước ngoài, gốc Quảng Trị. Năm 1961, ông trở về Tổ quốc mình khi vừa tròn 18 tuổi. Từ đó gia đình ông định cư tại thành phố biển Hải Phòng cho đến lúc ra đi, ngày 26/3/2018. Thời kỳ năm 1968, cũng như bao nhiêu thanh niên khác thời bấy giờ, theo tiếng gọi của Tổ quốc Vương Khánh Hồng rời Công ty Nhiếp ảnh Hải Phòng lên đường nhập ngũ và trở thành phóng viên nhiếp ảnh của Cục Chính trị Bộ Tư lệnh 559.


Nhà báo, nghệ sĩ Vương Khánh Hồng sinh ra và lớn lên vào giữa thế kỷ 20, thời kỳ mà Việt Nam bị đế quốc ngoại bang xâu xé, nhân dân cả nước phải đứng lên làm cuộc kháng chiến đánh đuổi giặc ngoại xâm, giành độc lập dân tộc. Nhu cầu ghi lại những sự kiện xảy ra trên chiến trường làm tài liệu lúc này là cấp thiết. Nhiều nhà nhiếp ảnh của ta đã trở thành những phóng viên chiến trường. Những hình ảnh của cuộc chiến, sự hy sinh dũng cảm, lòng quả cảm của người lính trong chiến tranh ngày ấy hiện lên trên không gian hai chiều của những tấm ảnh mang đến cho người xem một sự cảm động sâu sắc.

Nhớ lại những năm tháng ngoài mặt trận, Vương Khánh Hồng nói đó là quãng đời đẹp nhất, đáng tự hào nhất của ông và Trường Sơn cũng làm nên tên tuổi cho ông - nhà Nhà nhiếp ảnh Vương Khánh Hồng. Đúng như nhà thơ Tố Hữu đã từng nói “Trường Sơn đông nắng tây mưa/Ai chưa đến đó như chưa hiểu mình”. Tài năng và phẩm giá của ông đã bộc lộ ở nơi này. Nơi tuổi trẻ ông sống gắn bó với Trường Sơn, gắn bó với những đơn vị bộ đội, với từng trạm giao liên, với những chiến sĩ công binh mở đường, chiến sĩ vận tải ngày ngày gùi hàng ra tiền tuyến, với những rừng cây trụi lá, với những ngả đường nham nhớ khói đạn bom.

7 năm, hơn 2000 ngày đêm lăn lộn trên khắp các nẻo đường  Trường Sơn, ống kính của ông đã  ghi lại nhiều khoảnh khắc đẹp, chân thực, nhiều sự kiện,  nhiều câu chuyện về cuộc sống chiến đấu gian khổ, hào hùng ở nơi này. Các bức ảnh của ông đã trở thành tài liệu lịch sử, tài sản quý của Trường Sơn, với những hình ảnh rất đáng khâm phục của các nữ chiến sĩ đơn vị xăng dầu với gương mặt rạng rỡ bước đi hiên ngang dưới khung trời mây trắng trong bức ảnh “Chiến sĩ gái đơn vị xăng dầu trên đường Trường Sơn”; Sức sống kỳ diệu của những người lính chiến, bất chấp đạn bom bắn phá đêm ngày của “Đoàn xe vận tải vượt trọng điểm đưa hàng ra tiền tuyến”, “Xe từ trường bọc thép của công binh đang phóng từ rà phá bom mìn trên trọng điểm đường Tây Trường Sơn” hay “Tổ trinh sát "Công Binh" trên trọng điểm đỉnh đèo ''Tha Mé '' Nam Lào”. Còn “Sức sống và vẻ đẹp của Trường Sơn” lại là một biểu hiện của sự lãng mạn và niềm tin tất thắng của một chiến sĩ cầm máy ảnh như ông! Người ta cũng thấy Vương Khánh Hồng dành nhiều tình cảm cho vị tướng “huyền thoại” trong tác phẩm “Đại tướng Võ Nguyên Giáp yêu bộ đội và những cánh rừng Trường Sơn”. Ông còn để lại hàng ngàn tấm ảnh của mình cho Bảo tàng Trường Sơn. Cũng vì những tấm ảnh như thế mà thế giới biết đến Trường Sơn của Việt Nam như một tượng đài kỳ vĩ, kiêu hãnh tạc vào đá núi như bản hùng ca giữ nước của một dân tộc anh hùng. Tổ quốc đã ghi nhận công lao và tài năng của ông, Vương Khánh Hồng đã được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2012.

Cụm ảnh “Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh những năm đánh Mỹ” - Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật của NSNA Vương Khánh Hồng:
 
Đại tướng Võ Nguyên Giáp yêu vẻ đẹp của bộ đội và những cánh rừng Trường Sơn (1972)

Chiến sĩ gái đơn vị xăng dầu đường Trường Sơn

Đoàn xe vận tải vượt trọng điểm km 33 đường ''K'' Tây Trường Sơn

Xe bọc thép ''công binh'' đang phóng từ rà phá bom mìn trên trọng điểm đường Tây Trường Sơn 

Tổ trinh sát "Công binh" trên trọng điểm đỉnh đèo ''Tha Mé'' Nam Lào đường Tây Trường Sơn

Sức sống và vẻ đẹp của Trường Sơn

Từ Trường Sơn trở về, ông lại tiếp tục công tác ở cơ quan cũ, hầu như cả đời ông gắn với sự nghiệp nhiếp ảnh. Từ một phóng viên chiến trường, Vương Khánh Hồng trở thành một nghệ sĩ vẫn giản dị và khiêm nhường như vốn thế nơi ông. Cuộc chiến nổ ra rồi khép lại, nhưng nhiếp ảnh gia chụp ảnh chiến trường đã để lại những khoảnh khắc vĩnh viễn đọng lại trong ký ức nhân loại bằng những câu chuyện gây ám ảnh về số phận con người trong cuộc chiến. Khi nhìn nhận chiến tranh Việt Nam trong lĩnh vực nhiếp ảnh, người ta coi đây là giai đoạn chứng kiến bước nhảy vọt trong lịch sử nhiếp ảnh chiến trường của những tay máy Việt Nam. Những bức ảnh chiến trường thời đó đã giúp người dân trên khắp thế giới phần nào hiểu được bản chất thật của chiến tranh Việt Nam. Đây có lẽ là cuộc chiến duy nhất mà tính hiện thực và tính nghệ thuật trong nhiếp ảnh được đẩy lên cao, ảnh của nghệ sĩ Vương Khánh Hồng là một minh chứng. Những bức ảnh của ông đã trở thành những lát cắt đóng băng một khoảnh khắc, ghim lại trong lòng bạn đọc.
 



Nghệ sĩ nhiếp ảnh Vương Khánh Hồng
·  Sinh năm 1943 tại Quảng Trị. Mất tháng 3/2018, tại Hải Phòng;
·  Là Việt kiều Thái Lan về nước cùng với gia đình và ở tại Hải Phòng từ năm 1961;
·  Phóng viên ảnh mặt trận Cục Chính trị Binh đoàn 559 bộ đội Trường Sơn;
·  Hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam;
·  Hội viên Hội Nhiếp ảnh Nghệ thuật Hải Phòng.
 
Giải thưởng:
·  “Chiến sĩ gái đơn vị xăng dầu trên đường Trường Sơn”
(Giải Nhất - Tạp chí Văn nghệ Quân đội năm 1974);
·  “Mở đường qua ngầm” (Giải Nhất - Tạp chí Văn nghệ Quân đội năm 1975);
·  "Cánh tay công nghiệp" (Huy chương Bạc - Liên hoan Ảnh Nghệ thuật Khu vực Đồng bằng Sông Hồng lần thứ VIII);
· Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật, đợt IV, 
chuyên ngành Nhiếp ảnh năm 2012
với Cụm ảnh “Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh những năm đánh Mỹ”.
 
 
Nguyễn Thành

Tin tức khác