TL chuyên đề “Ảnh Nude nghệ thuật”: “Bữa tiệc” thị giác nhiều mỹ cảm...

16/08/2018, 18:04 | Nhiếp ảnh & Cuộc sống

Với mong muốn giới thiệu các tác phẩm ảnh Nude nghệ thuật đến công chúng, giúp cho người xem hiểu, thưởng thức những giá trị thẩm mỹ, nhân văn, đồng thời để phân biệt, đối trọng với những bức ảnh nude phản nghệ thuật, phản thẩm mỹ, tháng 7 vừa qua, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ VHTTDL) đã chính thức Khai mạc Triển lãm chuyên đề “Ảnh Nude nghệ thuật” tại Trung tâm Giám định và Triển lãm Mỹ thuật, Nhiếp ảnh - 29 Hàng Bài, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Một góc trưng bày triển lãm thu hút sự quan tâm của công chúng - Ảnh: Hoàng Trang

Nếu gần đây, công chúng yêu ảnh - đặc biệt là thể loại ảnh Nude nghệ thuật, từng tìm được cảm giác thú vị như nhấp một ly rượu nhẹ nhàng, thanh mát, như một màn khai vị dễ chịu khi đến với triển lãm ảnh Nude “Tạo tác” của Nhiếp ảnh gia Hạo Nhiên tại Tp. HCM, hoặc chỉ hơn 1 tháng trước đây, thêm một chút mạnh mẽ trong cách thể hiện, người yêu ảnh lại tiếp tục được nhâm nhi thêm những ly rượu mạnh, nồng ấm hơn qua triển lãm ảnh Nude “Miền cổ tích” của NSNA Thái Phiên, cũng tại vùng đất Sài thành. Thì nay, phải khi đến thưởng lãm không gian trưng bày ảnh Nude nghệ thuật do Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm - đơn vị quản lý Nhà nước về Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm tổ chức, những người yêu Nude nghệ thuật mới thực sự cảm nhận trọn vẹn một bữa tiệc thị giác đầy mỹ cảm. Ở đó, thông qua các tác phẩm, công chúng Thủ đô lần đầu tiên có thể tận hưởng đầy đủ hương vị của những ly rượu khai vị nhẹ nhàng, sức cuốn hút của wisky nồng ấm, và cả những thơm tho, mê hoặc của cognac - thứ rượu không thể thiếu của tình yêu...

Tác phẩm: Tinh khiết - Tác giả: Dương Quốc Định
Tác phẩm: Đường nét tạo hóa - Tác giả: Đỗ Thùy Mai

Nude nghệ thuật là thể loại, đề tài đã có từ lâu trong hoạt động sáng tạo của các nhiếp ảnh gia thế giới và Việt Nam. Ảnh Nude nghệ thuật vốn dĩ hướng đến những giá trị thẩm mỹ, nhân văn, thông qua tác phẩm, tôn vinh vẻ đẹp hình thể, phản ánh tâm tư bên trong vẻ đẹp hình thể đó, hướng người xem đến với những cảm xúc thẩm mỹ thánh thiện đầy chất nhân văn.

Tác phẩm: Thiên sứ - Tác giả: Thái Phiên
Tác phẩm: Ký ức - Tác giả: Dzung Art

Việc triển lãm được tổ chức công phu với không gian trưng bày mới, lạ, các tác phẩm được in phóng trên chất liệu canvas - chất liệu chủ yếu dùng trong hội họa với nhiều kích thức linh hoạt lớn - nhỏ khác nhau, kết hợp với phần ánh sáng ấn tượng... đã tạo hiệu quả thị giác, tạo sức hấp dẫn thực sự cho công chúng.

Tác phẩm: Cò - Tác giả: Ngô Xuân Phú
Tác phẩm: Hoa hạ - Tác giả: Trần Nhân Quyền

52 tác phẩm tuyển chọn của 10 nhiếp ảnh gia tên tuổi như Thái Phiên, Dương Quốc Định, DzungArt Nguyen, Lê Quang Châu… cùng một số tác giả trẻ như Đào Đức Hiếu, Trần Nhân Quyền và đặc biệt là một tay máy nữ - NSNA Đỗ Thùy Mai đã tạo nên một tập hợp những tác phẩm chọn lọc, tuy nhiên vẫn thể hiện được cá tính nghệ thuật riêng của từng tác giả.

Họa sĩ Vi Kiến Thành - Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ VHTTDL) phát biểu trong buổi họp báo trước giờ khai mạc triển lãm - Ảnh: Hoàng Trang

Người chủ trì tổ chức nên “bữa tiệc” đầy mỹ cảm này là Họa sĩ Vi Kiến Thành - Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ VHTTDL). Ngay trong buổi Khai mạc triển lãm, ông đã chia sẻ: “Mục đích tổ chức triển lãm lần này của Cục là nhằm cởi bỏ một nút thắt trong hoạt động sáng tạo nhiếp ảnh và công bố tác phẩm Nude. Khẳng định Nude nghệ thuật hoàn toàn bình đẳng như ảnh về những đề tài, nội dung khác trong nhiếp ảnh.”. Tại cuộc gặp gỡ báo chí, truyền thông trước giờ khai mạc, người nghệ sĩ này cũng bộc bạch: “Khi có ý định tổ chức triển lãm này, tại Cục cũng còn những ý kiến chưa thuận, tuy nhiên tôi đã buộc phải lấy quyền Cục trưởng để quyết định. Tôi cũng quán triệt anh em thật lưu ý khâu giám tuyển nội dung tác phẩm để có thể đưa ra trưng bày một bộ sưu tập ảnh Nude nghệ thuật, tôn vinh được vẻ đẹp tạo hóa, vẻ đẹp của tạo hình, của nghệ thuật ánh sáng, có giá trị thẩm mỹ, nhân văn, hướng thiện, giúp cho người thưởng lãm có thể cảm nhận và phân biệt được thế nào là ảnh Nude nghệ thuật, thế nào là ảnh Nude phi nghệ thuật, thiếu thẩm mỹ, thiếu nhân văn, hoặc những dạng ảnh nude dung tục đang trôi nổi trên mạng xã hội”.

Ví người chủ trì như một “đầu bếp” tinh tế, thì cũng khó có thể bỏ qua vai trò giám tuyển những “nguyên liệu” tươi mới, với những “gia vị” đầy hấp dẫn,  đã giúp cho bữa tiệc tinh thần mang đến công chúng thêm phần hoàn hảo. NSNA Mã Thế Anh - Phó Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, thành viên Hội đồng thẩm định các tác phẩm triển lãm lần này cũng đã tâm sự, bản thân ông cùng đồng nghiệp là Họa sĩ Ngô Quang Dương - Giám đốc Trung tâm Giám định và Triển lãm Mỹ thuật, Nhiếp ảnh - 29 Hàng Bài, đã phải rất cẩn trọng, kỹ lưỡng trong việc thẩm định nội dung các tác phẩm, đồng thời rà soát và yêu cầu các tác giả thực hiện nghiêm túc các quy định về công bố tác phẩm ảnh Nude nghệ thuật được quy định chi tiết tại Nghị định 72/NĐ-CP. Tuy nhiên, ông cũng nhìn nhận một thực tế rằng, ý thức thực hiện tinh thần của Nghị định đối với các tác giả trong khi theo đuổi thể loại ảnh này đã sớm được chú ý ngay từ trước khi văn bản này được chính thức ban hành. Ông cho rằng, xuất phát từ chính những vấn đề có thể có nguy cơ mất an toàn, nguy hiểm cho cả người chụp và người được chụp, nhiều nghệ sĩ đã ý thức và chủ động có những văn bản, thỏa thuận các nội dung liên quan nhằm bảo vệ cho hoạt động nghệ thuật này. Đó thực sự là một điều đáng mừng đối với công tác quản lý các hoạt động sáng tác và công bố tác phẩm.

NSNA Vũ Quốc Khánh - Chủ tịch Hội NSNAVN trả lời phỏng vấn của phóng viên báo chí trong ngày khai mạc triển lãm - Ảnh: Hoàng Trang

Trước sự quan tâm đặc biệt của báo giới về triển lãm lần này, NSNA Vũ Quốc Khánh cũng đã chia sẻ với vai trò là Chủ tịch Hội chuyên ngành về Nhiếp ảnh, đồng thời là một nghệ sĩ sáng tác: “Ảnh Nude nghệ thuật trên thế giới thực sự đã xuất hiện từ rất lâu, anh em nghệ sĩ tại Việt Nam lâu nay cũng đã có nhiều người đam mê và thể hiện về đề tài này. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố, từ định kiến xã hội, cho đến sự chưa thật cởi mở trong công tác quản lý văn hóa hay nhiều điều kiện khách quan khác mà những tác phẩm ảnh thuộc thể loại này chưa có điều kiện được công khai công bố một cách chính thức. Nhưng nay, khi chúng ta xem ảnh Nude nghệ thuật cũng giống như các thể loại ảnh nghệ thuật khác, bình đẳng và là một thể loại chưa bao giờ tách rời của nhiếp ảnh thì sẽ thấy, các tác phẩm Nude thực sự nghệ thuật cuối cùng cũng nhằm hướng tới thực hiện nhiệm vụ mang đến những cảm xúc thẩm mỹ đẹp đẽ cho công chúng xã hội, và đó là điều quan trọng nhất đối với một tác phẩm ảnh nghệ thuật, là niềm vui lớn nhất đối với người nghệ sĩ sáng tạo ra tác phẩm”.

Tác phẩm: Trái chín - Tác giả: Lê Quang Châu

Ngày khai mạc, dù tiết trời Hà Nội đổ mưa như trút, nhưng có lẽ, sự hấp dẫn, tươi mới trong “thực đơn”, sự mạnh dạn trong cách thức tổ chức đã làm nên một “bữa tiệc” thị giác đầy mỹ cảm gửi đến công chúng. Sự cộng hưởng tốt đẹp ấy chắc chắn sẽ có tác dụng như một sự kích thích trở lại, làm tăng thêm năng lượng sáng tạo trong mỗi người nghệ sĩ, giúp họ nỗ lực nhiều hơn nữa, để rồi công chúng lại tiếp tục được chờ đợi những “món” mới, những “hương vị” mới đầy năng lượng tích cực từ họ./.


Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện thăm triển lãm chuyên đề "Ảnh Nude nghệ thuật" sáng 23/7/2018 - Ảnh: Cục MTNATL cung cấp

Triển lãm trưng bày trong 07 ngày đã thu hút số lượng rất lớn công chúng quan tâm, với tần suất trên dưới 1000 lượt xem mỗi ngày. Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện cũng bất ngờ ghé xem triên lãm 1 ngày sau khai mạc và ghi nhận những nét mới trong công tác tổ chức cũng như giám tuyển cuộc triển lãm lần này, đồng thời khuyến khích việc công bố các tác phẩm ảnh đẹp nhằm nâng cao nhận thức chung của công chúng về nghệ thuật...


Hoa Sen (Người mẫu ảnh Nude tại Hà Nội) trả lời phỏng vấn trong ngày Khai mạc Triển lãm - Ảnh: Hoàng Trang

Được biết đến thông qua nhiều tác phẩm ảnh Nude nghệ thuật hấp dẫn của NSNA Trần Nhân Quyền trong vai trò là người mẫu ảnh, khi được hỏi về cảm nhận của chị như thế nào về sự kiện, người mẫu Hoa Sen (Hà Nội) cũng đã không giấu được cảm xúc khi chia sẻ: “Sự kiện lần này thực sự đáng vui mừng cho không chỉ riêng Sen mà còn của nhiều các bạn đồng nghiệp khác nữa trong giới. Sen cùng các bạn đã làm nghề với tất cả sự tâm huyết, trách nhiệm, bởi như khi tham gia các dự án ảnh của nhiếp ảnh gia, Sen luôn nhận được sự trân trọng tối đa của nhà nhiếp ảnh và cả ekip dành cho mẫu. Tuy vậy, sự công khai trưng bày những tác phẩm ảnh chụp về đề tài này trước đó vẫn rất còn khá hạn hẹp, khó khăn. Nhưng nay, với sự cởi mở của các nhà quản lý văn hóa, công chúng đã có điều kiện ghi nhận những thành quả lao động thực sự của chúng tôi một cách chính thức, bình đẳng. Thực sự điều đó làm cá nhân tôi cảm thấy rất vui, hạnh phúc”.
 
 

NSNA Đỗ Thùy Mai (Cà Mau) - tác giả nữ duy nhất trong số 10 tác giả có ảnh tham gia trưng bày tại triển lãm - Ảnh: FBNV

“Đây là cuộc triển lãm ảnh Nude nghệ thuật đầu tiên được chính đơn vị quản lý nhà nước, thuộc Bộ VHTTDL của Việt Nam tổ chức, mặc dầu đã rất muộn so với thế giới, nhưng cuối cùng chúng ta cũng đã làm được. Sự kiện này được xem như là một sự nhìn nhận, thừa nhận cho đề tài “Ảnh Nude nghệ thuật” - một đề tài mà có rất nhiều nghệ sĩ muốn khám phá, khai thác, trải nghiệm đích thực bằng tình yêu nghệ thuật chân chính. Nó như một sự động viên, khích lệ đối với những người nghệ sĩ theo đuổi đề tài này. Những tác phẩm của họ - những “đứa con tinh thần” nay đã được “chào đời” một cách hợp pháp, có tên, có họ, được công khai ra mắt trước đông đảo công chúng.

Vẻ đẹp cơ thể của phụ nữ đó là kiệt tác của tạo hóa. Chỉ với cơ thể của người phụ nữ, dưới góc nhìn tài hoa và sáng tạo của người nghệ sĩ, vẻ đẹp đó thật rực rỡ, lấp lánh và huyền diệu, cần phảo được ghi nhận, lưu giữ và quảng bá rộng rãi cho công chúng thưởng lãm, để công chúng có nhìn nhận đúng về đề tài này.

Tuy nhiên, thế nào mới thực sự là một tác phẩm ảnh Nude nghệ thuật? Tôi là người đã từng chụp ảnh Nude, đồng thời cũng từng làm mẫu cho chồng tôi chụp ảnh Nude nghệ thuật (chồng tôi cũng là một NSNA) nên tôi hiểu và cảm nhận sâu sắc tâm trạng, cảm xúc của người chụp và người được chụp. Một bức ảnh Nude nghệ thuật thành công, không chỉ là cái tâm, cái tài của người nghệ sĩ, mà còn là sự hợp tác chặt chẽ trong thể hiện rất vất vả, cực nhọc của người mẫu. Bởi lẽ, những cảm xúc thể hiện của họ chính là thần thái, là cái hồn của tác phẩm. Bức ảnh không thấy gương mặt của người mẫu, nhưng người xem vẫn có thể biết được tâm trạng của người mẫu lúc đó đang vui hay buồn, giận hờn hay nũng nịu... Và khi đó, một tác phẩm Nude nghệ thuật ra đời không còn là hình ảnh riêng của người mẫu, là tác phẩm riêng của nghệ sĩ, mà nó trở thành sản phẩm tinh thần của công chúng. Chính vì thế, tác phẩm đó phải có sức ảnh hưởng đến công chúng, phải định hướng, nâng cao tính thẩm mỹ cho công chúng trong cảm thụ nghệ thuật, đặc biệt là trong ảnh Nude nghệ thuật. Từ đó cũng nhắc nhở người nghệ sĩ, người mẫu có trách nhiệm hơn, đặc biệt là với người nghệ sĩ trong việc quảng bá cái đẹp thật sự và chân chính đến công chúng”.

 
 
NSNA Trần Nhân Quyền (Hà Nội) - Tác giả có ảnh trưng bày tại Triển lãm - Ảnh: NVCC

“Nét quen thuộc của cơ thể mẫu và những nỗ lực tìm sự mới mẻ trong cách thể hiện của người bấm máy để khi công bố tác phẩm, công chúng có thể nhìn thấy cái riêng, nét cá tính của chính tác giả, đó là điều mà khiến tôi trăn trở nhiều nhất.

Một vài mô-típ quen thuộc, thậm chí được coi là kinh điển trong ảnh Nude nghệ thuật trên thế giới vừa là sự gợi mở, nhưng cũng là áp lực buộc mỗi người nghệ sĩ phải vượt qua sự lặp lại đó để tìm cho được phương pháp thể hiện tốt nhất. Ảnh Nude nghệ thuật thực sự là tiếng nói của nhà nhiếp ảnh với nhiều suy tư, trăn trở về cái nhìn của xã hội và thời đại. Để có ảnh Nude giàu cảm xúc nghệ thuật đòi hỏi người chụp phải được cảm nhận và thể hiện cho chạm được tới nét thánh thiện, thuần khiết trong chiều sâu của vẻ đẹp cơ thể. Chính bởi vậy, thể loại ảnh này luôn khước từ lối diễn đạt dễ dãi hay hời hợt chủ nghĩa...”

 

Bài, ảnh: Hoàng Trang

Tin tức khác