Tác giả bức ảnh Hòa thượng Thích Quảng Đức "Vị pháp thiêu thân" đã qua đời

09/09/2019, 20:55 | Tin trong nước

Vào lúc 19g, ngày 07 tháng 9 năm 2019 (tức mùng 9 tháng 8 năm Kỷ Hợi) giới ảnh nghệ thuật trong nước rất đỗi bùi ngùi nhận được tin buồn Nhà nhiếp ảnh Nguyễn Văn Thông, tác giả của bức ảnh nổi tiếng “Vị pháp thiêu thân” đã qua đời do bệnh ở tuổi già, thọ 94 tuổi. 

Bức ảnh "Vị pháp thiêu thân" của NSNA Nguyễn Văn Thông chụp năm 1963 tại trung tâm Sài Gòn 

Cách nay hơn nửa thế kỷ, bức ảnh "Vị pháp thiêu thân" chụp đúng thời khắc Hòa thượng Thích Quảng Đức tự nguyện thiêu thân làm ngọn đuốc sống vì đạo pháp đã tạo nhiều cảm xúc mạnh mẽ nơi đồng bào trong nước, đồng thời gây chấn động cả chính trường thế giới… 
 
Nhà nhiếp ảnh Nguyễn Văn Thông, sinh ngày 28/10/1925 tại Hà Nội đã xúc động hồi tưởng về ngày hôm ấy khi ông còn khỏe mạnh “… Ngay từ buổi chiều hôm trước, tôi biết tin có một sự kiện đặc biệt đang được bí mật chuẩn bị sẽ diễn ra vào hôm sau. 
 
Sáng 11/6/1963, trời Sài Gòn chỉ vừa hửng nắng, sau lễ cầu siêu các nạn nhân bị thiệt mạng vì đấu tranh cho tự do tín ngưỡng, bình đẳng tôn giáo tại Bửu Tự Phật đài (đường Cao Thắng) khoảng 300 phật tử bắt đầu cuộc tuần hành hướng về ngã tư Lê Văn Duyệt - Phan Đình Phùng (nay là đường Cách Mạng Tháng 8 - Nguyễn Đình Chiểu, Quận 3).
 
Lúc 9g30, một chiếc xe hơi 4 chỗ hiệu Austin di chuyển rất chậm đỗ xuống. Vị Hòa thượng chậm rãi bước ra cùng với hai đại đức đi kèm. Một nhà sư trải xuống mặt đường tấm đệm, vị kia lấy ra một can xăng 20 lít, Hòa thượng đưa tay vái bốn hướng rồi từ tốn ngồi xếp bằng, tay lần chuỗi tràng hạt trước ngực… Rồi theo một kịch bản được sắp sẵn tuần tự, chỉ trong ít phút, ngọn đuốc sống bốc lên cháy ngùn ngụt hòa lẫn trong tiếng cầu nguyện và tiếng khóc của hàng trăm Phật tử xếp hàng thành vòng tròn nhiều lớp che kín chung quanh… 
 
Điều đặc biệt làm những người chứng kiến vô cùng kinh ngạc là ngài Hòa thượng hoàn toàn bất động dù ngọn lửa gặp xăng bùng cháy dữ dội. Chứng kiến sự việc, tay tôi run lên, mặt nhòe nước mắt… Về tráng film cẩn thận, tôi quyết định đặt tên bức ảnh là "Vị pháp thiêu thân"… 
 
Có mặt tại Việt Nam trong thời điểm đầy biến động này còn có phóng viên người Mỹ Malcolm Browne - 32 tuổi - Hãng thông tấn AP - đã kịp thời chụp và chuyển bức ảnh đầy bi tráng “The Burning Monk” - Nhà sư tự thiêu - về nước đăng trên tạp chí Life. Tổng thống Hoa Kỳ John Kennedy khi nhìn thấy đã thốt lên “Không bức ảnh báo chí nào trong lịch sử lại gây ra nhiều cảm xúc trên khắp thế giới như thế”. Bức ảnh đã tạo ra những sức ép mâu thuẫn to lớn ngay trong lòng nước Mỹ mang lại cho nhà báo Malcolm Browne giải thưởng danh giá “Ảnh Báo chí của năm 1963” tại cuộc thi Ảnh Báo chí Thế giới, cùng nhiều giải thưởng giá trị khác… 
 
Riêng tại Việt Nam, do hoàn cảnh lịch sử, mãi đến sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất - tháng 4 năm 1975 - bức ảnh “Vị pháp thiêu thân” của tác giả Nguyễn Văn Thông mới có cơ hội được chính thức trưng bày ở triển lãm "Chân dung thời đại" tại TP.HCM. Năm 1990, tác phẩm vinh dự được trao Huy chương Bạc tại Liên hoan ảnh nghệ thuật TP.HCM…

Chân dung cố NSNA Nguyễn Văn Thông 

Hơn 60 năm gắn bó, thủy chung với sự nghiệp Nhiếp ảnh - vừa sáng tác ảnh vừa làm công tác giảng dạy; đào tạo thế hệ trẻ - đến tận cuối đời, ông được Hội NSNA Việt Nam trao tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp phát triển nghệ thuật Nhiếp ảnh Việt Nam”, cùng nhiều bằng khen cao quý của Ủy ban Nhân dân TP.HCM, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP.HCM…

Linh cữu của Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Nguyễn Văn Thông được quàn tại địa chỉ số 103, Cư xá Đô Thành, Phường g, Quận 3, TP.HCM. Lễ động quan sẽ diễn ra vào lúc 7g00, ngày 12-9-2019, an táng tại Nghĩa trang Tập Phúc Hội, huyện Hóc Môn.

Lê Xuân Thăng

Tin tức khác