Ngôi nhà số 122 - Những người gieo hạt & kiến tạo

01/12/2021, 17:35 | Tin trong nước

Sáng ngày 28 tháng 11, lễ kỷ niệm tròn 40 năm Ngày thành lập Hội Nhiếp ảnh Tp. Hồ Chí Minh (28/11/1981 - 28/11/2021) đã diễn ra trang trọng tại Nhà hát Tp.HCM (97 Công trường Lam Sơn, Quận 1). Trong suốt gần nửa thế kỷ ấy, “Công tác đào tạo” của Hội Nhiếp ảnh Thành phố (HOPA) là một thành tựu đặc biệt xuất sắc, đã cung cấp cho xã hội đội ngũ những tác giả cầm máy, mà hiện nay, nhiều người đang là nòng cốt cả về sáng tác và quản lý. Hầu hết những tác giả của Tp.HCM đang tác nghiệp rất sung sức, trở thành nghệ sĩ của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam (VAPA), Liên đoàn Nhiếp ảnh Nghệ thuật Quốc tế (FIAP) đều trưởng thành từ các lớp đào tạo bồi dưỡng của HOPA…


Ủy ban Nhân dân Tp. Hồ Chí Minh tặng cờ truyền thống Kỷ niệm 40 năm Thành lập Hội Nhiếp ảnh Tp. Hồ Chí Minh (28/11/1981 - 28/11/2021) - Ảnh: Báo Quân đội Nhân dân                        

Suốt 40 năm qua, những người yêu ảnh nghệ thuật ở Tp.HCM hẳn đều đã quen thuộc với một ngôi nhà có cánh cửa rộng màu xám, nằm ở cuối con đường ngắn, yên tĩnh, hai bên có hàng cây Dầu tuổi thọ cũng đến gần 100 năm tuổi. Ngôi nhà thường xuyên sáng đèn từ sáng sớm đến tận chiều tối. Mỗi ngày có cả trăm người đến đây, cả nam lẫn nữ, ở nhiều lứa tuổi, nhiều ngành nghề khác nhau nhưng tất cả đều chung một sở thích - Nhiếp ảnh! Và họ chọn nơi này vì đây chính là cái nôi gieo hạt, ươm mầm cho nhiều ước mơ, nhiều tác giả đã từ bệ phóng ấy trở thành những tên tuổi lớn…

NHỮNG KỶ NIỆM KHÓ QUÊN

Tháng 11 năm 1981, ngay sau khi có quyết định thành lập Hội Nhiếp ảnh Tp. HCM, với tầm nhìn rộng mở và hướng tới mục tiêu dài hạn, “Ban Cố vấn”* và các thành viên Ban Chấp hành khóa I đã nghĩ ngay đến việc đào tạo xây dựng lực lượng kế thừa. Nội dung quan trọng quyết định sự trường tồn này được đưa vào Nghị quyết của Ban Chấp hành Hội Nhiếp ảnh Tp.HCM, nhiệm kỳ 1981 - 1987.

Được tín nhiệm đảm nhận trọng trách giáo vụ, cố Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Nguyễn Văn Thông lúc sinh thời hồi tưởng: “… Khó khăn bậc nhất thuở ban đầu là xây dựng được một giáo trình nhiếp ảnh tương đối đầy đủ kiến thức và lại có sức hấp dẫn. Tựa như người đầu bếp, cần biết xào nấu nhiều món ăn, biết nêm nếm sao cho món ăn được vừa miệng nhiều thực khách. Song song với việc soạn thảo giáo trình, một vấn đề khác cũng khó không kém là tập hợp được một đội ngũ giảng viên có khả năng chuyên môn, lại ít nhiều am hiểu phương pháp sư phạm, bởi cái khó của người đứng lớp là biết truyền đạt mạch lạc “cái hiểu” của mình đến một tập thể vốn dĩ cách biệt chênh lệch nhau về trình độ. Có trường hợp anh em nhiệt tình, giỏi nghề nhưng khả năng truyền đạt lại hạn chế…!

Thời đó còn sử dụng máy ảnh phim, chưa có Internet, ngoài kiến thức sẵn có ở mỗi giảng viên, chúng tôi phải huy động, tìm kiếm tài liệu nhiếp ảnh từ nhiều nguồn: săn tìm ở các hiệu sách cũ, đặt mua ở nhà sách ngoại văn, sau này có thêm nguồn bổ sung khá dồi dào là được chính các học viên hỗ trợ sao chép “photo” giúp. Trải qua hơn bốn tháng khẩn trương chuẩn bị, buổi khai giảng khóa đầu đã đến, thật bất ngờ là chưa tới giờ học đã có hơn 50 học viên đến chật kín, phải tăng cường thêm ghế ngồi…”.

Thời kỳ cực thịnh của các lớp đào tạo nhiếp ảnh ở thế kỷ trước phải kể đến giai đoạn những năm 1985 - 2000, một ngày Phòng Giáo vụ hoạt động liên tục đủ 3 ca sáng - trưa - tối. Buổi sáng có 2 lớp, buổi trưa 2 lớp và tối đến là 3 lớp cùng sáng đèn. Đầu năm 1995, có mở thêm lớp Studio hướng dẫn chụp chân dung và ảnh cưới đáp ứng nhu cầu học viên muốn ra mở cửa hiệu chụp ảnh… Lúc này phong trào sinh hoạt nhiếp ảnh nở rộ khắp các quận, huyện. Học viên tốt nghiệp chính là nguồn nhân lực nòng cốt trong Ban Chủ nhiệm, tham gia các cuộc thi, Liên hoan ảnh nghệ thuật trong và ngoài nước. Nhiều học viên giỏi trở thành phóng viên, cộng tác viên các báo Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Quân đội Nhân dân…

“MUA DẦM THẤM ĐẤT…”

Kho tàng dân gian có câu “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”, hầu như trong suốt quá trình hoạt động, Phòng Đào tạo không hề có chi phí dành cho quảng cáo. Hay nói đúng hơn, chỉ dành cho quảng cáo một phần kinh phí rất ít ỏi, hoạt động chủ yếu theo dựa theo phương châm “Mưa dầm thấm đất”. Phòng Giáo vụ cùng các giảng viên nỗ lực hoàn thiện chất lượng đào tạo, chăm chút cho từng nội dung bài giảng, liên tục cập nhật kiến thức mới, khi học viên đã trải nghiệm và tin tưởng vào chất lượng thực sự sẽ tự tìm đến.

Đến đầu những năm 1990, lớp đào tạo của Hội Nhiếp ảnh Thành phố đã trở thành một trong các thương hiệu mạnh, vang danh cả nước. “Tiếng lành đồn xa”, ngoài đối tượng là công dân thành phố, Hội Nhiếp ảnh Tp. HCM còn đón nhận rất nhiều bạn trẻ đến từ các tỉnh Đông Nam bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và cả từ miền Bắc ghi danh theo dự các lớp học. Lấy một con số thống kê nhỏ, năm 2009, Phòng Giáo vụ tổ chức được 27 lớp 1, 14 lớp 2, 7 lớp 3 và 9 lớp Studio với tổng cộng từ trên 500 đến 800 lượt học viên theo học.

Không chỉ đào tạo tay nghề trang bị kiến thức chuyên môn thuần túy mà mục tiêu chính là đưa địa chỉ 122 của Hội thành một ngôi nhà chung. Mối quan hệ máu thịt giữa nhiếp ảnh và xã hội, giữa nhà nhiếp ảnh và trách nhiệm công dân, giữa sự kiện có thực và ghi dấu tài năng cá nhân… luôn là đề tài được các giảng viên đề cập không chỉ trên bục giảng mà còn trong các giờ giải lao. Thầy và trò không chỉ truyền đạt, bàn luận mà còn phản biện với nhau như đồng nghiệp. Thật cảm động, không ít học viên đến với lớp theo kiểu bắc cầu ba thế hệ “ông, bà-con-cháu”, học viên đi trước giới thiệu người tiếp sau đến dự học…

Trải qua gần nửa thế kỷ đồng hành cùng các hoạt động sáng tác, triển lãm, lý luận phê bình... công tác đào tạo thế hệ trẻ hoạt động miệt mài và hiệu quả nơi Ngôi nhà số 122 Sương Nguyệt Anh, Q.1 đã góp phần quan trọng trong việc “trồng người”, bổ sung cho hoạt động Hội những nhân tố mới, góp phần giữ vững vị thế nhiếp ảnh Thành phố luôn trở thành “điểm sáng” - một trong các thương hiệu mạnh về nhiếp ảnh trong cả nước và trên trường quốc tế. Hình ảnh những “Người gieo hạt và kiến tạo” không mệt mỏi, luôn tận tâm đóng góp sức lực, trí tuệ trên bục giảng qua các thời kỳ là những dấu son, là vốn di sản quý giá trong “Ngôi nhà chung” của giới ảnh Tp. HCM và cả nước.
                                                                                                                          
(*) Ban Cố vấn gồm các NSNA Nguyễn Mạnh Đan, Nguyễn Cao Đàm, Phạm Quang Hiến, Khương Mễ, Phạm Văn Mùi, Nguyễn Thao.
 

Các Giáo vụ phụ trách Đào tạo qua các thời kỳ (tính đến năm 2015):

Nguyễn Văn Thông, Nguyễn Viết Thân, Võ Thanh Tùng, Lê Xuân Thăng, Phan Tam Thái.

Các Giảng viên Hội Nhiếp ảnh Tp. HCM (tính đến năm 2015)
(xếp theo alpha bet):


Nguyễn Đặng, Phan Bá Đương, Nguyễn Thị Thu Hồng, Vũ Hân, Đỗ Lệnh Khải, Phạm Hiếu Kỉnh, Nguyễn Văn Khánh, Tôn Lập, Phạm Lập, Bùi Văn Tánh, Lâm Tấn Tài, Đặng Ngọc Thanh, Lê Xuân Thăng, Nguyễn Viết Thân, Phan Tam Thái, Đồng Đức Thành, Phạm Thê, Nguyễn Văn Thông, Lương Văn Toản, Vũ Ngô Toán, Nguyễn Vĩnh Trí, Lê Minh Trường, Trần Lê Tuấn, Võ Thanh Tùng, Từ Lương Vân, Vũ Quốc Việt, Trần Văn Yên.
 
 
Lê Xuân Thăng

Tin tức khác