Cách chụp dải Ngân Hà

02/08/2017, 17:41 | Kỹ thuật
Chụp dải ngân hà (Milkyway) là một thể loại nhiếp ảnh nhiều khó khăn. Khác với thể loại chụp đường di chuyển của sao (startrails), vì những chùm sao trong dải ngân hà không di chuyển và nhìn thấy rõ nét. Trong bài này tôi  chia sẻ với bạn kỹ thuật cũng như  kinh nghiệm  khắc phục những khó khăn để có được những bức ảnh chụp dải ngân hà như ý. 
ĐIỀU KIỆN ĐỂ THẤY DẢI NGÂN HÀ:

Ở Việt Nam, có thể nhìn thấy dải ngân hà rõ nét vào ban đêm trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 7. Sau thời gian này thì dải ngân hà xuất hiện vào ban ngày nên bạn không thể thấy được.
Bầu trời cần phải đủ tối để các vì sao trong dải ngân hà nổi bật lên, nên trong những ngày có trăng sáng và những khu vực có đèn (thành phố hay khu dân cư) thì bạn sẽ rất khó thấy được dải ngân hà. Ngoài ra mây và sương cũng là những yếu tố làm dải ngân hà bị che phủ.
Vì thế bạn cần theo dõi thời tiết để chọn ngày trời trong, không có trăng hay trăng lưỡi liềm, ở nơi không bị ánh sáng đèn tác động, và canh vào đúng khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 7 để chụp.


Ngân hà và hồ sương (Starry Lake) 20s f/1.4 ISO 1250 WB 3400K. 
(Dalat 3:22 am).

XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ VÀ GÓC ĐỘ CỦA DẢI NGÂN HÀ

Dải ngân hà có một đầu hướng về hướng Nam và đầu kia vắt qua hướng Bắc. Tùy thời điểm đầu mùa (từ tháng 1) hay cuối mùa (đến tháng 7) mà dải ngân hà mọc với góc độ khác nhau và thay đổi góc độ ở thời điểm khác nhau trong đêm.
Thường là ban đêm nhìn về hướng Đông Nam thì bạn có thể thấy được dải ngân hà kéo dài từ Nam qua Đông. Hiện nay có rất nhiều app thiên văn trên IOS hay Android mà bạn có thể dùng để dự báo trước giờ nào dải ngân hà sẽ mọc và hình dáng góc độ của nó thay đổi như thế nào trong đêm.
Trên iPhone (IOS) thì mình dùng app SkySafari để làm công việc này. Dự đoán trước giúp bạn hình dung được bố cục nó sẽ như thế nào cho góc ảnh bạn đã chọn, giúp việc canh bố cục đỡ mất thời gian hơn trong điều kiện trời tối như mực ở điểm chụp.

Lưỡng diện ngân hà (Two sides of the Milkyway) 25s f/1.4 ISO 1250 WB 4100K.
(Suối Vàng, Dalat @ 5:04am).

CHỌN GÓC CHỤP THÍCH HỢP

Nếu chỉ có sao thì ảnh sẽ rất bình thường, vì thế bạn nên chọn địa điểm chụp có cảnh để kết hợp với sao, tạo sự tương phản về khoảnh cách gần xa và hình khối, làm cho ảnh dải ngân hà của bạn thú vị hơn.

HẠN CHẾ NOISE TỐI ĐA

Dùng khẩu lớn
Để chụp dải ngân hà tối ưu bạn cần dùng ống kính có khẩu lớn nhất có thể (số f nhỏ) để ISO được thấp nhất, một yếu tố rất cần thiết cho ảnh dải ngân hà được mịn màng ít bị nhiễu hạt (noise).
Trong thể loại ảnh này thì tốc độ chụp được gần như cố định theo tiêu cự, và khẩu độ được cố định theo khẩu lớn nhất của ống kính. Vì thế chỉ còn ISO là yếu tố duy nhất mà bạn có thể dùng được để tăng giảm điểu khiển độ phơi sáng.
Bản ISO: với máy Sony a7rII
Khẩu        ISO          Chất lượng ảnh
F/4           8000        Noise quá nhiều
F/2.8        4000        Tạm chấp nhận được
F/1.8        2000        Noise ít ảnh khá đẹp
F/1.4        1250        Ảnh mịn màng và đẹp
 
Tiêu cự rộng
Ở Việt Nam ta, tiêu cự ống kính phải rộng hơn 24mm mới lấy hết được dải ngân hà. Thêm vào đó tiêu cự càng rộng thì tốc độ chụp có thể được càng lâu hơn, cho phép thu vào nhiều ánh sáng hơn để có thể dùng ISO thấp hơn.
Quang sai Coma thấp
Một loại quang sai của ống kính làm các điểm sao sáng tròn bị kéo dài hoặc biến dạng thành hình phi thuyền được gọi là Coma. Coma thường bị nhiễu ở vùng góc của ảnh. Vì thế bạn nên chọn những ống kính với lỗi quang sai Coma thấp thấp nhất có thể để hạn chế tối đa sự biến dạng của các vì sao trong ảnh của bạn.
 

Hạnh phúc bồng lai (Heaven Sent) 20s f/1.8, ISO 1600 WB 4050K
(Thiên Phúc Đức, Dalat @ 4:26am).
 
Mt s ng kính rng vi khu ln vi quang sai Coma thp:
Samyang 14 f/2.8
Sigma Art 20 f/1.4
Nikon 20 f/1.8
Voigtlander 21 f/1.8
Sigma Art 24 f/ 1.4
 
Cm biến (Sensor) tt
Khi các yếu tố cảm biến khác như nhau thì kích cỡ của cảm biến lớn (full frame) thường ít bị noise hơn cảm biến nhỏ (crop ASP-C hoặc 4/3), và mật độ diode trên cảm biến thể hiện bằng độ phân giải cao hơn cũng thường có noise nhiều hơn.
 
Bạn có thể tham khảo bn xếp hng chất lượng nh ca máy nh ở trang web Dxomark.com(click vào Cameras)
 
HN CH RUNG MÁY

Do phải chụp tốc độ chậm thường là từ 20-50 giây, nên bạn cần phải đặt máy lên một chân máy thật vững và dùng dây bấm mềm hay remote không dây để điều khiển máy mà không làm máy rung.
 
CÔNG THỨC 500 400

Trái đất lúc nào cũng xoay so với các vì sao, vì thế khi máy ảnh bạn chụp đủ lâu thì sao sẽ bắt đầu kéo thành vệt dài cung theo vòng xoay của trái đất và làm mất hình dạng của dải ngân hà mà bạn cần chụp. Để chống lại hiệu ứng này, bạn cần tính ra tốc độ chụp tối đa cho tiêu cự bạn dùng.
 
Lưu ý: nếu máy bạn là máy crop thì bạn phải nhân tiêu cự với hệ số crop của máy bạn để tính ra tiêu cự tương đương trên full frame để dùng cho công thức tính tốc độ chụp dải ngân hà.
 
Canon x 1.6
Nikon & Sony  x 1.5
Máy 4/3 (Olympus, Panasonic….) x 2.0
 
Ví dụ: Dùng lens Tokina 11-16 ngàm Canon ở 11mm thì tiêu cự full frame tương đương là
 11 x 1.6 = 17.6 làm tròn 18mm. 

CÔNG THỨC CHỐNG XOAY 500

Công thức này cho thời gian nhiều hơn, để lấy nhiều ánh sáng hơn, nhưng khi phóng ảnh ra to vẫn thấy sao di chuyển ít, chấp nhận được tuy không tối ưu.
 
Tốc độ chụp = 500/Tiêu cFF
 
Ví dụ:
Dùng tiêu cự 24mm
Tốc độ = 500/24 = 20.8 ~ 20 giây.
 
Dùng tiêu cự 16mm
Tốc độ = 500/16 = 31.2 ~ 30 giây.
 
CÔNG THỨC CHỐNG XOAY 400

Công thức này cho thời gian ít hơn, và có thể phải dùng ISO cao hơn, nhưng khi phóng ảnh to ra thì sao gần như không di chuyển rất đẹp.
 
Tốc độ chụp = 400/Tiêu cFF
 
Ví dụ:
Dùng tiêu cự 20mm
Tốc độ = 400/20 = 20 giây.
 
Dùng tiêu cự 14mm
Tốc độ = 400/14 = 28.5~ 28 giây.
 
VÍ DỤ CÁCH CHỤP

·  Chọn ống kính thích hợp: Sigma 20 f1.4 dùng khẩu 1.4
·  Chuyển máy qua chế độ M (Manual)
·  Tính tốc độ với công thức 500: Tốc độ = 500/20 = 25 giây
·  Bắt đầu với thông số trên bản ISO ở trang trước là 1250.
·  Lấy nét ở chủ thể hoặc ở sao
·  Chụp và kiểm tra ảnh thực tế và tăng giảm ISO để độ phơi sáng được tối ưu với histogram không leo cạnh trái
 
Nếu bạn cần thêm tư vấn hoặc trả lời những câu hỏi liên quan đến bài viết, vui lòng liên lạc với tác giả.
 ANDRE LUU
Web: Andreluu.com
FB: Facebook.com/AndreLuu2
Điện thoại: 0977-747-701

ANDRE LUU

Tin tức khác