"Biển trong chúng ta" - Những trang nhật ký bằng ảnh giàu cảm xúc

14/02/2019, 00:12 | Tác giả tác phẩm

Những ngày đầu xuân Kỷ Hợi, trong không khí ấm cúng rộn ràng đón mừng Tết cổ truyền, nhiều đồng nghiệp trong giới ảnh đã bất ngờ nhận được món quà gửi đến từ Đà Nẵng. Đó là công trình sách ảnh “Biển trong chúng ta” của NSNA Nguyễn Văn Mỹ (Nghệ danh Mỹ Dũng, sinh năm 1959, hoạt động nhiếp ảnh nghệ thuật từ năm 1984. Đã tổ chức 4 cuộc triển lãm ảnh cá nhân: Chủ đề “ABC, nhìn” năm 2010 tại Hà Nội và Đà Nẵng, “Tự do” năm 2013, “Biển báo giao thông” năm 2014, “Biển trong chúng ta” năm 2018 tại Đà Nẵng). 

                         
NSNA Mỹ Dũng

Bìa sách ảnh "Biển trong chúng ta" của tác giả Mỹ Dũng

Ấn phẩm dày 140 trang, khổ 25x25cm. “Biển trong chúng ta” tựa như những trang nhật ký ghi bằng ngôn ngữ nhiếp ảnh, được chia làm 6 chương: “Ngàn đời sóng vỗ”, “Hạnh phúc”, “Thờ biển - giữ biển”, “Bám biển”, “Thiên tai biển động” và “Cả đời với biển”.
 
Thông qua khóe nhìn chọn lọc của nhà nhiếp ảnh Mỹ Dũng, cuộc hành trình trải dài hơn 3.200 km bờ biển, khởi đầu từ Móng Cái (Quảng Ninh) vào tận đến Ngọc Hiển (Cà Mau)… dẫn dắt người xem tuần tự khám phá, từng bước trải nghiệm cuộc sống đa dạng, phong phú nhưng cũng đầy vất vả, gian khó của những người con vạn chài ở cả ba miền Bắc - Trung - Nam đã chọn biển làm nơi sinh kế, trực diện giữa biển để mưu sinh, để sống - chết, buồn - vui… Không chỉ hướng ống kính miêu tả các sinh hoạt đời thường của làng biển: cảnh đan lưới, phơi lưới, đánh bắt, chế biến hải sản, lễ cầu Ngư, lễ Nghinh Ông, mùa biển động, giây phút ngư nhàn… Sự thú vị trong thưởng lãm được tăng dần theo từng trang sách khi khóe nhìn của tác giả  luôn chú trọng, đi sâu vào tâm trạng  từng đối tượng với các cung bậc cảm xúc tinh tế, trân trọng ở từng khoảnh khắc yêu thương...

Ẩn khuất trong mỗi khuôn hình, nơi từng góc máy, ở mỗi gương mặt phủ đầy hơi mặn của biển là ý chí hun đúc, niềm tin, là nghị lực quật cường mạnh mẽ vượt qua khỏi sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Người xem không khỏi dâng lên cảm xúc khi ngư dân truyền cho nhau niềm tin, động viên nhau bám biển:
                                 “Chừng nào chim nọ lìa cành
                                   Cá kia lìa biển, anh đành lìa quê”

Cảm khái, bùi ngùi khi gặp hình ảnh hai cụ bà móm mém - làng biển xã Tam Tiến, huyện núi Thành (Quảng Nam) - với câu ca dao ngợi ca lòng chung thủy, đồng thời tựa như một lời than đầy khắc khoải về thân phận:
                                      “Thuyền ơi có nhớ bến chăng
                            Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền”…

Hoặc vào những năm biển động, thu hoạch mất mùa người dân làng biển tự an ủi, vỗ về:
                                      “Biển Đông sóng động có mùa
                                 Giàu nghèo có lúc… được thua có hồi…”

Không khỏi chạnh lòng thương cảm cho cuộc sống vất vả của những hộ dân sống bằng nghề bốc vác nhọc nhằn, sớm khuya đối mặt với sương gió:
                                   “Chồng em đi kéo ngao ngoài biển
                         Đêm khuya trời phất phưởng ngọn gió đông
                                    Da thời lạnh ngắt như đồng,
                        Tay vồng con dại, cám cảnh cho chồng lắm thay…”

Rồi tâm trạng lại bừng lên hớn hở, reo vui khi chứng kiến gia cảnh đầm ấm xum họp nơi xã biển Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển (Cà Mau):
                                      “Chồng chài, vợ lưới, con câu
                                 Thằng rể đóng đáy, con dâu đi nò”…

… Sinh ra ở làng chài Thọ Quang, dưới chân núi Sơn Trà, tuổi thơ của cậu bé Mỹ Dũng và đồng bạn là những ngày đầu trần - chân đất với trò đánh gậy, nhặt ốc, chọi đáo… trên những đụn cát vàng cháy. Hơn 5 năm theo đuổi đề tài “Biển trong chúng ta” là cơ hội Mỹ Dũng được trở về với ký ức của vùng trời đầy nắng và gió… bằng những tình yêu rất thật. Phảng phất đâu đó nơi mỗi hình tượng là những trăn trở của nhà nhiếp ảnh Mỹ Dũng trong quá trình tìm kiếm chính bản thân, phát triển đam mê, hình thành nên những câu chuyện kể về biển qua lăng kính máy ảnh chân thực và vô cùng lôi cuốn…

Những trang nhật ký bằng ảnh “Biển trong chúng ta” không chỉ lưu giữ những “Di sản lịch sử” quý, giá trị thiết thực đối với các nhà quản lý, nhà nghiên cứu mà còn hữu ích, trợ giúp thông tin cho những ai mong muốn có được cái nhìn tương đối toàn diện về hương ước, phong tục, tập quán, những hình thức sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội… chỉ có ở môi trường thường xuyên phải ứng xử với những điều kiện khắc nghiệt của biển đại dương như: Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa, tục thờ mộ gió (mộ chiêu hồn) đảo Lý Sơn… được chiêm nghiệm, đúc kết, gìn giữ và lưu truyền qua nhiều thế hệ trong tiến trình sinh tồn, phát triển...

Bình dị nhưng đầy tâm huyết, bức thông điệp nối liền giữa con người với thiên nhiên nơi “Biển trong chúng ta” của nhà nhiếp ảnh Mỹ Dũng còn góp phần nâng cao ý thức bảo vệ, phát huy giá trị của tài nguyên, môi trường biển - đảo, lòng tự hào,  ý thức dân tộc đối với chủ quyền vùng trời và vùng biển của Tổ quốc.
                                                               
Dưới đây là một số tác phẩm tiêu biểu trong sách ảnh "Biển trong chúng ta" của NSNA Mỹ Dũng. Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.


... Ai về nhắn với bạn nguồn
Mít non gởi xuống cá chuồn gởi lên...

Thuyền và biển

Tạ biển...

... Tháng chín mưa giông thuyền nong ghé bến
Từ nơi bãi biển qua đến buổi chợ chiều
Nuôi con chồng vợ hẩm hiu
Nhà tranh một mái tiêu điều nắng mưa...
 
... Khơi thu,ngừ, nục lộng ve,đục xòe

... Thuyền không bánh lái thuyền quay
Em không cha mẹ ai bày em nên

... Tháng tám trời thổi gió nồm
Tháng ba động bắc có làm không ăn
 
... Lấy chồng nghề ruộng em theo
Lấy chồng nghề biển hồn treo cột buồm

... Đời ông cho chí đời cha
Mây phủ Sơn Trà không gió thì mưa...
 
... Biển trắng

... Không có gì bằng cơm với cá
Không có gì bằng má với con...
 
... Một ngày vãi chài bằng mười hai ngày phơi lưới...
 
... Thuận vợ thuận chồng, tát biển Đông cũng cạn...

Lê Xuân Thăng - ảnh: Mỹ Dũng

Tin tức khác